Η ύπαρξη κύριας κατοικίας μαζί με δεύτερο ακίνητο, οικόπεδο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο δεν αποκλείει από μόνη της έναν οφειλέτη από τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Η συνολική περιουσιακή εικόνα, όμως, επηρεάζει ουσιαστικά την πρόταση ρύθμισης και πρέπει να δηλώνεται με ακρίβεια στην αίτηση.
Το 2026 το πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού τροποποιήθηκε και, από τον Σεπτέμβριο, προβλέπεται ειδικότερα η δυνατότητα διατήρησης της κύριας κατοικίας με αξιοποίηση ή εκποίηση άλλων ακινήτων. Για έναν οφειλέτη που διαθέτει περισσότερα από ένα ακίνητα, είναι σημαντικό να κατανοήσει τι μπορεί να περιλαμβάνει η πρόταση πριν αποφασίσει αν θα την αποδεχθεί.
Τι άλλαξε το 2026
Με τον ν. 5313/2026 μειώθηκε το ελάχιστο συνολικό ύψος οφειλών για την πρόσβαση στον μηχανισμό σε ποσό άνω των 5.000 ευρώ και προστέθηκε νέα δυνατότητα σχετικά με την κύρια κατοικία. Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, η πρόταση εκποίησης ακινήτων του οφειλέτη μπορεί να εξαιρεί την κύρια κατοικία και να περιλαμβάνει τα λοιπά ακίνητα, στην έκταση που απαιτείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων.
Η αλλαγή αυτή έχει πρακτική σημασία για όσους διαθέτουν, για παράδειγμα, μια κύρια κατοικία και ένα δεύτερο διαμέρισμα, ένα οικόπεδο ή ένα αγροτεμάχιο.
Τα άλλα ακίνητα δεν αποκλείουν αυτομάτως την αίτηση
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός εξετάζει συνολικά την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Στην πλατφόρμα αποτυπώνονται οι οφειλές, τα εισοδήματα και η περιουσία, ώστε οι χρηματοδοτικοί φορείς να διαμορφώσουν πρόταση αναδιάρθρωσης.
Επομένως, η κατοχή δεύτερου ακινήτου δεν σημαίνει ότι η αίτηση απορρίπτεται αυτομάτως. Η αξία και το είδος της υπόλοιπης περιουσίας, όμως, μπορούν να επηρεάσουν τους όρους που προτείνονται. Ένα ακίνητο χωρίς ουσιαστική εμπορική αξία δεν αντιμετωπίζεται στην πράξη με τον ίδιο τρόπο όπως ένα δεύτερο διαμέρισμα που μπορεί να ρευστοποιηθεί.
Πώς μπορεί να διατηρηθεί η κύρια κατοικία
Στο νέο πλαίσιο, η πρόταση μπορεί να προβλέπει ότι η κύρια κατοικία δεν εκποιείται, ενώ άλλα ακίνητα αξιοποιούνται για την αποπληρωμή μέρους ή του συνόλου των απαιτήσεων. Όταν η εκποίηση λοιπών ακινήτων αποτελεί όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης, ο οφειλέτης πρέπει να γνωρίζει ακριβώς ποια περιουσιακά στοιχεία αφορά και με ποιο χρονοδιάγραμμα.
Για παράδειγμα, ένας οφειλέτης μπορεί να διαθέτει το σπίτι όπου κατοικεί και ένα μικρό δεύτερο ακίνητο. Η πρόταση ενδέχεται να συνδέει τη διατήρηση της κύριας κατοικίας με την πώληση του δεύτερου ακινήτου. Αυτό δεν αποτελεί γενικό κανόνα για κάθε αίτηση, αλλά δυνατότητα που εξαρτάται από τα δεδομένα της συγκεκριμένης περίπτωσης. Όταν συναφθεί σύμβαση αναδιάρθρωσης και τηρείται, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι καταλαμβανόμενοι πιστωτές δεν προχωρούν σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία, χωρίς να καταργούνται τυχόν υφιστάμενες εμπράγματες ασφάλειες.
Τι πρέπει να ελέγξετε πριν αποδεχθείτε πρόταση
Η πρόταση του Εξωδικαστικού πρέπει να εξετάζεται στο σύνολό της και όχι μόνο με βάση το ύψος της μηνιαίας δόσης. Χρειάζεται να ελεγχθούν η διάρκεια της ρύθμισης, το ποσό που τελικά θα καταβληθεί, οι όροι για τα λοιπά ακίνητα και οι συνέπειες αν κάποιος όρος δεν τηρηθεί.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει συνιδιοκτησία, επικαρπία, προσημείωση ή άλλο βάρος σε ακίνητο που προβλέπεται να εκποιηθεί. Πριν από την αποδοχή πρέπει να είναι σαφές αν η προβλεπόμενη ενέργεια μπορεί πράγματι να πραγματοποιηθεί και ποια έξοδα ή διαδικασίες θα απαιτηθούν.
Η ρύθμιση χρειάζεται πλήρη εικόνα της περιουσίας
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός μπορεί να δώσει μια οργανωμένη λύση σε οφειλέτες με κύρια κατοικία και πρόσθετη ακίνητη περιουσία, αλλά δεν προσφέρει μια αυτόματη και ίδια προστασία σε όλους. Η πρόταση διαμορφώνεται με βάση τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα που έχουν δηλωθεί και η αποδοχή της δημιουργεί συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Πριν ολοκληρώσετε την αίτηση ή αποδεχθείτε πρόταση που περιλαμβάνει εκποίηση άλλου ακινήτου, είναι χρήσιμο να εξετάσετε συνολικά τους όρους και τις συνέπειές τους. Για τη νομική αξιολόγηση της πρότασης και της περιουσιακής σας κατάστασης μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη δικηγορική μας εταιρεία.