Η διαχείριση των οφειλών για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νομικά και κοινωνικά ζητήματα της τελευταίας δεκαετίας στην Ελλάδα. Το πλαίσιο προστασίας έχει μεταβληθεί ουσιαστικά, ιδίως μετά την κατάργηση του παλαιού καθεστώτος και την εισαγωγή νέων μηχανισμών ρύθμισης οφειλών. Σήμερα, οι οφειλέτες έχουν στη διάθεσή τους συγκεκριμένα εργαλεία, τα οποία όμως απαιτούν σωστή νομική καθοδήγηση για την αποτελεσματική αξιοποίησή τους.
Το Παλαιό Πλαίσιο: Ο Νόμος για τα Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά
Για πολλά χρόνια, η βασική ρύθμιση ήταν ο νόμος 3869/2010, γνωστός ως «Νόμος Κατσέλη», ο οποίος επέτρεπε σε φυσικά πρόσωπα να ρυθμίσουν ή ακόμη και να διαγράψουν μέρος των οφειλών τους μέσω δικαστικής διαδικασίας. Ο νόμος προέβλεπε τη δυνατότητα καθορισμού χαμηλών ή και μηδενικών καταβολών, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη .
Ωστόσο, το καθεστώς αυτό έχει πλέον καταργηθεί για νέες αιτήσεις, καθώς αντικαταστάθηκε από ένα ενιαίο σύστημα ρύθμισης οφειλών.
Το Νέο Πλαίσιο: Πτωχευτικός Κώδικας και Δεύτερη Ευκαιρία
Σήμερα, το βασικό νομοθετικό εργαλείο είναι ο νόμος 4738/2020, ο οποίος εισήγαγε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας. Ο νόμος αυτός καλύπτει το σύνολο του ιδιωτικού χρέους, τόσο για φυσικά όσο και για νομικά πρόσωπα.
Κεντρική καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα πλήρους απαλλαγής από τα χρέη μετά από πτώχευση, υπό προϋποθέσεις. Εφόσον ο οφειλέτης αποδείξει ότι βρίσκεται σε κατάσταση μόνιμης αδυναμίας πληρωμής, μπορεί να υπαχθεί στη διαδικασία και να απαλλαγεί από τα υπόλοιπα χρέη μετά την ολοκλήρωσή της .
#1 Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών
Μία από τις σημαντικότερες λύσεις που παρέχει το ισχύον πλαίσιο είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, ο οποίος επιτρέπει τη ρύθμιση χρεών προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, το δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία μέσω μιας ηλεκτρονικής διαδικασίας.
Η διαδικασία αυτή δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να επιτύχει μακροχρόνια ρύθμιση, με δόσεις προσαρμοσμένες στις οικονομικές του δυνατότητες, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στα δικαστήρια. Μάλιστα, ο νόμος 5193/2025 επέφερε σημαντικές αλλαγές που κάνουν το μηχανισμό πιο προσβάσιμο και ενισχύουν την προστασία των οφειλετών.
#2 Προστασία Κύριας Κατοικίας
Η προστασία της κύριας κατοικίας δεν παρέχεται πλέον με τον ίδιο τρόπο όπως στο παρελθόν. Στο πλαίσιο του νόμου 4738/2020, η προστασία συνδέεται κυρίως με την ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη και τη δυνατότητα ένταξης σε ειδικά προγράμματα επιδότησης ή επαναμίσθωσης της κατοικίας. Ο νόμος 5193/2025 βοηθά περαιτέρω τους οφειλέτες καθώς επιτρέπει την υποβολή των αιτήσεων ακόμα και κοντά στην ημερομηνία του πλειστηριασμού.
#3 Πτώχευση Φυσικών Προσώπων
Η δυνατότητα πτώχευσης φυσικών προσώπων είναι μια ακόμα σημαντική αλλαγή. Ο οφειλέτης μπορεί να κηρυχθεί σε πτώχευση, με αποτέλεσμα τη ρευστοποίηση της περιουσίας του, αλλά και την απαλλαγή από τα χρέη μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η διαδικασία αυτή, αν και αυστηρή, προσφέρει ουσιαστικά μια νέα αρχή, ιδίως για όσους αδυνατούν πλήρως να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους.
Αν θέλετε να εξετάσετε τις δυνατότητες ρύθμισης των οφειλών σας με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, επικοινωνήστε με τη δικηγορική μας εταιρεία. Η ομάδα των νομικών μας αναλαμβάνει την πλήρη αξιολόγηση της περίπτωσής σας και σας καθοδηγεί στην επιλογή της καταλληλότερης λύσης, διασφαλίζοντας τα δικαιώματά σας και μια βιώσιμη οικονομική επανεκκίνηση.