Είναι τα Social Media Νόμιμα Αποδεικτικά στα Πολιτικά Δικαστήρια;
Η χρήση των social media έχει επεκταθεί σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής, επηρεάζοντας πλέον και τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Όλο και συχνότερα, διάδικοι σε πολιτικές δίκες επιχειρούν να προσκομίσουν αναρτήσεις, μηνύματα ή φωτογραφίες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, το Instagram ή το WhatsApp, ως αποδεικτικά μέσα.
Ως εκ τούτου, το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν μπορούν πράγματι τα social media να χρησιμοποιηθούν νόμιμα ως αποδείξεις στα πολιτικά δικαστήρια της χώρας μας. Η απάντηση είναι ναι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπει ο ελληνικός Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας και το γενικότερο νομικό πλαίσιο.
Τι Ισχύει στη Θεωρία και στην Πράξη;
Σύμφωνα με το άρθρο 339 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ως αποδεικτικά μέσα αναγνωρίζονται έγγραφα, μαρτυρίες, αυτοψίες, ομολογίες, όρκοι και άλλα «κάθε είδους αποδεικτικά μέσα», εφόσον είναι νόμιμα κτηθέντα.
Επομένως, τα social media δεν αποκλείονται αυτομάτως, αλλά το κρίσιμο ζήτημα είναι ο τρόπος απόκτησης και η αξιοπιστία τους. Τα ψηφιακά αποδεικτικά μέσα, όπως είναι τα περιεχόμενα των social media, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδείξεις, αρκεί να πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις:
-
Να έχουν ληφθεί με νόμιμο τρόπο, χωρίς παραβίαση του απορρήτου ή της ιδιωτικής ζωής, όπως καθιερώνονται στο άρθρο 19 του Συντάγματος της Ελλάδας. Έτσι, προκύπτει πως οι αναρτήσεις που έχει ανεβάσει κάποιος χρήστης με περιορισμό της προβολής τους για συγκεκριμένους χρήστες, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά.
-
Να είναι αυθεντικά και αξιόπιστα, δηλαδή να μπορούν να επιβεβαιωθούν η γνησιότητα και η προέλευσή τους.
Παραδείγματα Αποδεικτικών Μέσων από Social Media
Όπως γίνεται σαφές, οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να λειτουργήσουν ως νόμιμα αποδεικτικά ενώπιων των πολιτικών δικαστηρίων. Οι πιο συχνές περιπτώσεις στις οποίες τα social media χρησιμοποιούνται ως αποδείξεις σε δίκες είναι:
-
Οικογενειακές υποθέσεις (π.χ. διατροφή, επιμέλεια): Φωτογραφίες που δείχνουν οικονομική ευμάρεια ή ακατάλληλη συμπεριφορά.
-
Εργατικές διαφορές: Αναρτήσεις που αντικρούουν τους ισχυρισμούς περί ασθένειας ή αδυναμίας εργασίας.
-
Αξιώσεις αποζημίωσης για συκοφαντική δυσφήμιση: Σχόλια ή δημοσιεύσεις που προσβάλλουν την προσωπικότητα του ενάγοντος.
Το Όριο της Ιδιωτικότητας
Το άρθρο 19 του Συντάγματος και ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) προστατεύουν το απόρρητο των επικοινωνιών και των προσωπικών δεδομένων. Αν μια συνομιλία ή ανάρτηση έχει ληφθεί χωρίς συγκατάθεση ή με παραβίαση λογαριασμού, τότε δε γίνεται αποδεκτή στο δικαστήριο, καθώς θεωρείται προϊόν παράνομης πράξης.
Αντιθέτως, περιεχόμενο που είναι δημόσια αναρτημένο ή κοινοποιημένο χωρίς περιορισμούς μπορεί να προσκομιστεί, γιατί δεν έχει τον χαρακτήρα ιδιωτικής επικοινωνίας. Το νομοθετικό πλαίσιο εξελίσσεται για να αντιμετωπίσει αυτές τις νέες προκλήσεις με όλο κι έναν αυξανόμενο αριθμό αποφάσεων να έχουν λάβει υπόψη αναρτήσεις και συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τα social media μπορούν να χρησιμοποιηθούν νόμιμα ως αποδεικτικά μέσα στα πολιτικά δικαστήρια, εφόσον τηρούνται συγκεκριμένοι κανόνες νομιμότητας και αυθεντικότητας. Ωστόσο, οι δικαστές είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε τέτοιο υλικό που μπορεί να έχει ληφθεί καταχρηστικά ή να προσβάλλει την ιδιωτική σφαίρα του προσώπου, πράγμα που αντιβαίνει τα συνταγματικά δικαιώματά του.
Η νομολογία σταδιακά διαμορφώνει ένα ευέλικτο αλλά προσεκτικό πλαίσιο, στο οποίο τα ψηφιακά ίχνη μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό εργαλείο για την αναζήτηση της αλήθειας και την αποκατάσταση της δικαιοσύνης. Επικοινωνήστε με την ομάδα των δικηγόρων μας για να βρούμε την καλύτερη δυνατή γραμμή υπεράσπισης για την υπόθεσή σας.