Η μεταβίβαση της περιουσίας από τους γονείς στα παιδιά ή μεταξύ συγγενών αποτελεί συχνό φαινόμενο στην ελληνική κοινωνία. Οι δύο βασικές νομικές πράξεις που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό είναι η δωρεά και η γονική παροχή. Παρότι έχουν κοινό στόχο, ο νόμος τις ρυθμίζει με διαφορετικό τρόπο και επιβάλλει διαφορετικές φορολογικές και νομικές συνέπειες. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι προβλέπει η νομοθεσία, ώστε να επιλέξετε την καταλληλότερη λύση για την περίπτωσή σας. Παρακάτω, εξηγούμε τι ορίζει ο νόμος για αυτές τις πράξεις.
Τι είναι η Δωρεά;
Η δωρεά είναι η σύμβαση με την οποία ο δωρητής μεταβιβάζει περιουσία σε άλλο πρόσωπο χωρίς αντάλλαγμα και χωρίς να υπάρχει υποχρέωση επιστροφής. Μπορεί να αφορά:
-
ακίνητα (κατοικίες, οικόπεδα)
-
χρήματα
-
κινητά περιουσιακά στοιχεία
Η νομοθεσία ορίζεται στο άρθρο 496 του Αστικού Κώδικα, το οποίο αναφέρει πως «η παροχή σε κάποιον ενός περιουσιακού αντικειμένου αποτελεί δωρεά, εάν γίνεται κατά τη συμφωνία των μερών χωρίς αντάλλαγμα».
Στην ουσία, η δωρεά αποτελεί συμβολαιογραφική πράξη και, όταν αφορά ακίνητο, απαιτείται μεταγραφή στο Κτηματολόγιο. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για πράξη ιδιωτικής βούλησης, ο νόμος θέτει συγκεκριμένους περιορισμούς ώστε να μην παραβιάζεται η νόμιμη μοίρα των κληρονόμων, δηλαδή το ελάχιστο ποσοστό κληρονομικής προστασίας που δικαιούνται τα παιδιά και ο σύζυγος. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο κληρονόμος μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της μέμψης άστοργης δωρεάς σύμφωνα με το άρθρο 1835 του Αστικού Κώδικα.
Τι είναι η Γονική Παροχή;
Η γονική παροχή είναι μια ειδική μορφή δωρεάς που γίνεται αποκλειστικά από γονείς προς τα παιδιά τους. Ο στόχος της είναι η ενίσχυση των τέκνων για την επαγγελματική, προσωπική ή οικογενειακή τους εξέλιξη. Για παράδειγμα, στόχος της ενδέχεται να είναι η απόκτηση πρώτης κατοικίας ή η δημιουργία περιουσιακής βάσης για το μέλλον.
Φορολογική Μεταχείριση και Αφορολόγητα Όρια
Βάσει των διατάξεων του άρθρου 29 του νόμου 2961/2001, οι δωρεές και οι γονικές παροχές κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα με τη συγγενική σχέση. Για τις μεταβιβάσεις μεταξύ προσώπων της Α’ Κατηγορίας (δηλαδή σύζυγος, σύμφωνο συμβίωσης, τέκνα, γονείς, εγγόνια) εφαρμόζονται ευνοϊκές ρυθμίσεις.
Με τις τροποποιήσεις που τέθηκαν σε ισχύ από 1η Οκτωβρίου 2021 με τον νόμο 4839/2021, κάθε δωρεά ή γονική παροχή προς πρόσωπο της Α’ Κατηγορίας είναι αφορολόγητη έως 800.000 ευρώ. Το ποσό που υπερβαίνει αυτό το όριο φορολογείται με συντελεστή 10%.
Η ίδια ρύθμιση εφαρμόζεται και στις δωρεές μετρητών, υπό τον όρο ότι η μεταφορά πρέπει να γίνεται μέσω πιστωτικών ιδρυμάτων, προκειμένου να αναγνωριστεί το αφορολόγητο όριο. Ένα σημαντικό σημείο είναι πως η κατάθεση των μετρητών πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός 3 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία ανάληψης του ποσού από το λογαριασμό του δωρητή.
Επικοινωνήστε με τη δικηγορική μας εταιρεία για σωστή καθοδήγηση, πλήρη ενημέρωση για τα αφορολόγητα όρια, και υπεύθυνη διαχείριση κάθε νομικού και φορολογικού ζητήματος σχετικά με δωρεές και γονικές παροχές. Είμαστε στη διάθεσή σας για να διασφαλίσουμε τα συμφέροντά σας.